ഹുബ്ബ്‌, ഖൗഫ്, റജാ’അ

f8b5b4a658f6ce8aadade239a011dcf7--rainbow-colors-giovanni

(ഹുബ്ബ്‌/മുഹബ്ബത്ത്: അല്ലാഹുവിനെ ഒരു അടിമ അവന്റെ ഹൃദയത്താൽ പരിപൂർണ്ണവും സത്യസന്ധവുമായി മറ്റേതൊന്നിനേക്കാളും അധികം സ്നേഹിക്കുക. ഈ സത്യമായ സ്നേഹം അവനോടുള്ള അനുസരണം നിർബന്ധമാക്കും എന്ന പോലെ തന്നെ അവനോടുള്ള ആജ്‌ഞാനിഷേധങ്ങൾ വിരുദ്ധമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹുവിനു പ്രിയപ്പെട്ടവർ അവനു പ്രിയപ്പെട്ടവരാകുന്നു എന്ന പോലെ  അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രുക്കളെ അവൻ വെറുക്കുകയും ചെയ്യൂന്നു.

ഖൗഫ്: അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പരിപൂർണ്ണമായ ഭയത്താൽ അവന്റെ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുകയും അവൻ നിരോധിച്ചത് വെടിയുകയും ചെയ്യുക.

റജാ’അ: അള്ളാഹുവിന്റെ മികവേറിയ നന്മയിലും ഔദാര്യത്തിലുമുള്ള ശുഭ പ്രതീക്ഷ)*

ചില സലഫുകൾ പറയുമായിരുന്നു, “ആരൊരുവൻ ‘ഹുബ്ബി’നാൽ മാത്രം അല്ലാഹുവെ ഇബാദത്തു ചെയ്യുന്നുവോ, അവൻ ഒരു ‘സിൻദീഖ്’ ആകുന്നു. ഇനി ആരൊരുവൻ ‘ഖൗഫി’നാൽ മാത്രം അല്ലാഹുവെ ഇബാദത്തു ചെയ്യുന്നുവോ, അവൻ ഒരു ‘ഹറൂറി’ ആകുന്നു. ഇനി ആരൊരുവൻ ‘റജാ-അ’നാൽ മാത്രം അല്ലാഹുവെ ഇബാദത്തു ചെയ്യുന്നുവോ, അവൻ ഒരു ‘മുർജി’ഇ’ ആകുന്നു.” 

(അൽ-ഫതാവാ – 10/81, 11/390)

അഹ്ലുൽ-ഇല്മിൽ ഒന്നിലേറെ പണ്ഡിതരിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ് ഈ ഇബാറത്ത്. ശൈഖുൽ ഇസ്ലാം ഇബ്നു തയ്മിയ്യയും മറ്റും പല സലഫുകളിൽ നിന്നും ഇത് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇബാദത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ജനങ്ങളിലുള്ള വിവിധ തരങ്ങളെ കുറിച്ചും അതിന്റെ സ്തംഭങ്ങളെ കുറിച്ചും ഒരു വിശദീകരണം ഇതിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ഇബാദത്തിന്റെ സ്തംഭങ്ങൾ മൂന്നാണെന്നത് അറിയപ്പെട്ടതാണ്.

1) അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പരിപൂർണ്ണമായ “മുഹബ്ബത്ത്”

2) അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പരിപൂർണ്ണമായ “റജാ’അ”

3) അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പരിപൂർണ്ണമായ “ഖൗഫ്”

അതിനാൽ നീ ഏതൊരു വിധത്തിലുള്ള ഒരു ഇബാദത്ത് ചെയ്യുകയാണെങ്കിലും, നിന്നോട് നീ എന്തിനു വേണ്ടി ഇത് ചെയ്യുന്നു എന്ന് ചോദിച്ചാൽ നിന്റെ മറുപടി, “അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചു കൊണ്ട്, അവന്റെ ശിക്ഷയെ ഭയന്ന് കൊണ്ട്, പരിശുദ്ധനായ അവനോടുള്ള മുഹബ്ബത് കൊണ്ട്” എന്നാകേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ ഏതൊരു വിധത്തിൽ അല്ലാഹുവിനെ ഇബാദത്ത് ചെയ്യുകയാണെങ്കിലും ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളും അതിൽ ഉണ്ടാകേണ്ടതുണ്ട്. ചില പണ്ഡിതർ ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളെ ഒരു പക്ഷിയുടെ ശിരസ്സിനോടും അതിന്റെ രണ്ടു ചിറകുകളോടും ഉപമിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ ശിരസ്സ് ‘മുഹബ്ബത്താ’കുന്നു. അതിന്റെ ചിറകുകളാകട്ടെ ‘ഖൗഫും’ ‘റജാഅ’-യും. ഒരു പക്ഷിക്ക് നേരാംവിധം പറക്കുവാനായി ഈ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളും ഇല്ലാതെ സാധ്യമല്ല. അതിനു ശിരസ്സില്ലെങ്കിൽ അതെങ്ങിനെ പറക്കും? അതിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ചിറക് നഷ്ടപ്പെടുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അതിന് ക്ഷതമേൽക്കുകയോ ചെയ്താൽ അതെങ്ങിനെ പറക്കും? അതിനാൽ ഈ മൂന്നും, അതിൽ ഭിന്നത സംഭവിക്കാതെ, ഒന്നിച്ചു തന്നെ വേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ ജനങ്ങളിൽ ഒരു തരക്കാർ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് മാത്രം എടുക്കുന്നത് നാം കണ്ടാൽ അവർ യഥാർത്ഥ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നും വ്യതിചലിച്ചിരിക്കുന്നു, നേർമാർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള മാർഗ്ഗദർശനം അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടില്ല തന്നെ.

ഒന്നാം വിഭാഗം 

ആരൊരുവൻ ‘ഹുബ്ബി’നാൽ മാത്രം അല്ലാഹുവെ ഇബാദത്തു ചെയ്യുന്നുവോ, അതായത് അവന് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലങ്ങളിലുള്ള പ്രതീക്ഷയോ അവന്റെ ശിക്ഷകളോടുള്ള ഭയമോ ഇല്ല, എന്നാൽ അല്ലാഹുവോടുള്ള മുഹബ്ബത്ത് മാത്രമാണുള്ളത് എങ്കിൽ ഇത് അവനിലുള്ള ‘സൻദഖ’-യുടെ അടയാളമാണ് എന്നാണ് അഹ്ലുൽ-ഇൽമ്‌ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. അങ്ങിനെയെങ്കിൽ കാര്യം അപകടകരമാണ്. എന്തെന്നാൽ ഒരുവൻ അല്ലാഹുവിനെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലങ്ങളിൽ പ്രതീക്ഷയോ അവന്റെ ശിക്ഷകളിൽ ഭയമോ ഇല്ല എങ്കിൽ അവന്റെ സ്നേഹം വെറുമൊരു അവകാശവാദമാണ്. അതിൽ സത്യമില്ല.

യഹൂദർ അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രിയങ്കരർ എന്ന് അവകാശപ്പെടാറുണ്ടായിരുന്നു. അതവർക്ക് എന്തെങ്കിലും പ്രയോജനം ചെയ്തുവോ?

“യഹൂദരും ക്രിസ്ത്യാനികളും പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ അല്ലാഹുവിന്റെ മക്കളും അവന്ന്‌ പ്രിയപ്പെട്ടവരുമാകുന്നു എന്ന്‌.” (അൽ-മാ’ഇദ:18)

അങ്ങിനെ അവർ സർവലോകങ്ങളുടെയും റബ്ബായ ആല്ലാഹുവിന്റെ പ്രിയങ്കരർ എന്ന് സ്വയം അനുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ അല്ലാഹു അവരെ ഖണ്ഡിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു,

“(നബിയേ) പറയുക: പിന്നെ എന്തിനാണ്‌ നിങ്ങളുടെ കുറ്റങ്ങൾക്ക്‌ അല്ലാഹു നിങ്ങളെ ശിക്ഷിക്കുന്നത്‌? അങ്ങനെയല്ല; അവന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ പെട്ട മനുഷ്യർ മാത്രമാകുന്നു നിങ്ങൾ.” (അൽ-മാ’ഇദ:18) 

അങ്ങിനെ അല്ലാഹു അവരുടെ വ്യാജമായ ആ സ്നേഹവാദം നിരാകരിക്കുകയാണുണ്ടായത്. അങ്ങിനെ ആരെങ്കിലും ഈ വിധം സ്നേഹം അവകാശപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ അവരെ ഒരു ആയത്തിനാൽ അല്ലാഹു പരീക്ഷിക്കുന്നതാണ്. ചില പണ്ഡിതർ ഈ ആയത്തിനെ പരീക്ഷണത്തിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ പരീക്ഷയുടെ ആയത്ത് എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്.

“(നബിയേ) പറയുക: നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവെ സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ എന്നെ നിങ്ങൾ പിൻപറ്റുക.” (ആൽ-ഇമ്രാൻ:31)  

അതായത്, അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നതായി അവകാശപ്പെടുന്നവരേ! നിങ്ങൾ അതിൽ സത്യസന്ധരെങ്കിൽ അവന്റെ ദൂതനെ നിങ്ങൾ പിൻപറ്റുക. മുഹമ്മദിനെ (صلى الله عليه و سلم) നിങ്ങൾ പിൻപറ്റുക. എങ്കിൽ നിങ്ങൾ സത്യസന്ധരായേക്കാം.

അതിനാലാണ് ഹുബ്ബിന്റെ ഈ വിഷയത്തിൽ ചിലർ അപകടകരമായ ചില വഴികളിൽ എത്തിച്ചേർന്നിട്ടുള്ളത്. അവർ ഇബാദത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉന്നതാവസ്ഥകളിൽ എത്തിയതായി വാദിക്കുന്നു. ഏതു വരെക്കെന്നാൽ, ചിലർ പറയുമായിരുന്നു

(സൂഫികൾക്കിടയിൽ പ്രചാരമുള്ള, എന്നാൽ ശരീയത്തിന്ന് വിരുദ്ധമായ അർത്ഥതലങ്ങളുള്ള, ഒരു കവിതയിലെ ചില വരികൾ ഷെയ്ഖ് ഉദ്ധരിച്ചു…)

അങ്ങിനെയവർ ഇബാദത്തുകൾ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചു കൊണ്ടോ അവന്റെ ശിക്ഷയെ ഭയന്ന് കൊണ്ടോ ആയിരുന്നില്ല സമീപിച്ചിരുന്നത്. അല്ലാഹുവിനോട് ആശയോടും പേടിയോടും കൂടി അവർ ദു’ആ ചെയ്തിരുന്നുമില്ല. ഈ പാത അൻബിയാക്കളുടെയോ മുർസലീങ്ങളുടെയോ, അവരുടെ മാർഗ്ഗം പിപിൻപറ്റിയ സ്വാലിഹീങ്ങളുടെയോ, പാതയല്ല.

“തീർച്ചയായും അവർ (പ്രവാചകന്മാർ) ഉത്തമകാര്യങ്ങൾക്ക്‌ ധൃതികാണിക്കുകയും, ആശിച്ച്‌ കൊണ്ടും, പേടിച്ചുകൊണ്ടും നമ്മോട്‌ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരായിരുന്നു. അവർ നമ്മോട്‌ താഴ്മ കാണിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.” (അൽ-അൻബിയാ:90)

ഒരു ആബിദ്, അവൻ സഞ്ചരിക്കേണ്ടതായ യഥാർത്ഥ മാനം ഇതാണ്. എന്നാൽ ‘സൻദഖ’-യുടെ കാര്യമോ അപകടകരമാണ്. അതിന്റെയർത്ഥം നിഫാഖുൽ-അക്ബർ (വലിയ നിഫാഖ്) അല്ലെങ്കിൽ വിശ്വാസത്തിലെ കാപട്യം എന്നാണ്. പുറമെ ഇസ്‌ലാം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും എന്നാൽ അകത്ത് പ്രതാപശാലിയായ അല്ലാഹുവിലുള്ള അവിശ്വാസം മറച്ചുപിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ. ഏതൊരു ആബിദിനും അത്യാവശ്യമായി അല്ലാഹുവിനോടു വേണ്ട ഖൗഫും റജാ’അ-യും ഒഴിവാക്കുന്നതിലൂടെയാണിത്.

രണ്ടാം വിഭാഗം

ആരൊരുവൻ ‘ഖൗഫി’നാൽ മാത്രം അല്ലാഹുവെ ഇബാദത്തു ചെയ്യുന്നുവോ, താക്കീതുകളല്ലാതെ മറ്റൊന്നും അവനു സൂചിപ്പിക്കുവാനില്ല. ഈയൊരു വിഭാഗം ഖൗഫ് മാത്രമാണ് വഹിക്കുന്നത്. ആരെങ്കിലും ‘ഖൗഫി’നാൽ മാത്രം ഇബാദത്തു ചെയ്‌താൽ അവൻ അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ള ആശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അവന്റെ പരമമായ കാരുണ്യത്തിൽ നിന്നും നിരാശപ്പെടുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ഇത് ഹറൂറികൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു വിഭാഗം ജനങ്ങൾ ചെയ്തുപോന്നിരുന്നു. കൂഫയിലുള്ള ഹറൂറ എന്ന ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു അവർ. അവരാണ് ഖവാരിജുകൾ. താക്കീതിന്റെ ആയത്തുകളിലേക്കു മാത്രമായിരുന്നു അവർ നോക്കിയിരുന്നത്. വാഗ്‌ദാനങ്ങൾ അവർ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നില്ല. അങ്ങിനെ വാഗ്‌ദാനങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ചു താക്കീതുകൾ മാത്രവുമായാണ് അവർ മുന്നോട്ടു പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ‘റജാഅ’ മാറ്റിവെച്ചു ‘ഖൗഫ്’ മാത്രം വഹിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു അവർ സ്വയം മുന്നേറിയിരുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ അവർ ഇബാദത്തിൽ നേർമാർഗം പ്രാപിച്ചില്ല.

മൂന്നാം വിഭാഗം

ഇനി മൂന്നാം വിഭാഗമാകട്ടെ, അവൻ അല്ലാഹുവിനെ ‘റജാഅ’-യാൽ മാത്രമാണ് ഇബാദത്തു ചെയ്യുന്നത്. ഓരോ തവണ പാപങ്ങളിൽ വന്നു വീഴും നേരവും ഇസ്‌തിഗ്‌ഫാർ ചെയ്യുവാനോ അതിൽ നിന്ന് തൗബ ചെയ്തു മടങ്ങുവാനോ അവൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. അവൻ ഒരു തെറ്റുകാരനും, പാപിയും  ആയിരിക്കെത്തന്നെ സ്വയം താൻ ഇബാദത്തുകളിൽ തികഞ്ഞവനെന്നും ഏറ്റവും നേർമാർഗ്ഗത്തിലുള്ളവനെന്നും കരുതുന്നു. അവൻ വലിയതും ചെറിയതുമായ പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നുവെങ്കിലും അതിൽ നിന്നുമൊന്നും അവൻ അല്ലാഹുവിങ്കലേക്കു തൗബ ചെയ്തു മടങ്ങുന്നില്ല. അവൻ പറയുന്നു, “ഇതെന്റെ ദൗർബല്യമാണ്, പക്ഷെ അല്ലാഹു എല്ലാം പൊറുക്കുന്നവനും കാരുണ്യം വേണ്ടുവോളം നൽകുന്നവനുമല്ലോ”, അങ്ങിനെ അവൻ തൗബ ചെയ്യാതെ തുടരുന്നു.

അതിനാൽ തന്നെയാണ് ഒരു മു’അമിനായ അടിമ ഖൗഫും റജാ’അയും യോജിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് പോകുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം അഹ്ലുൽ ഇൽമ് അറിയിച്ചു തന്നിട്ടുള്ളത്. അവൻ ഒരു പാപം പ്രവർത്തിച്ചാലോ അല്ലെങ്കിൽ അതിലേക്കു അവൻ വീണുപോകും എന്ന് ഭയപ്പെട്ടാലോ ആ ഭയം അവനെ കീഴടക്കുന്നതാണ്. ഇനിയവൻ ആ പാപത്തിൽ വീണുപോയാൽ തന്നെയും അവനെ ഒരു ഭയം പിടികൂടും, എന്തിനെന്നാൽ പാപകൂമ്പാരങ്ങളുടെ ആ ചതുപ്പിൽ നിന്നും സ്വയം പുറത്തുകടക്കുന്നതിനു വേണ്ടി. ഇല്ലെങ്കിൽ ഒരു പക്ഷെ അവൻ അതിൽ ആഴ്ന്നു പോയേക്കാം.

“വല്ല നീചകൃത്യവും ചെയ്തുപോയാൽ, അഥവാ സ്വന്തത്തോട്‌ തന്നെ വല്ല ദ്രോഹവും ചെയ്തു പോയാൽ അല്ലാഹുവെ ഓർക്കുകയും തങ്ങളുടെ പാപങ്ങൾക്ക് മാപ്പുതേടുകയും ചെയ്യുന്നവർക്കു വേണ്ടി. പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുവാൻ അല്ലാഹുവല്ലാതെ ആരാണുള്ളത്‌? ചെയ്തുപോയ ( ദുഷ്‌ ) പ്രവൃത്തിയിൽ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്‌ ഉറച്ചുനിൽക്കാത്തവരുമാകുന്നു അവർ.” (ആൽ-ഇമ്രാൻ:135)   

അവർ സ്വയം സൂക്ഷിക്കുകയും ഒരു ഭയം അവരിൽ ഉണരുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പാപങ്ങളിൽ വീണു പോയാൽ പ്രതാപശാലിയായ അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷയിൽ ആശങ്കയും അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരിക്കലും ഭയമോ ആശങ്കയോ കൂടാതെ “ഞാൻ അല്ലാഹുവെ പ്രതീക്ഷയാൽ മാത്രം ഇബാദത്ത് ചെയ്തു കൊള്ളാം” എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തരാണിവർ. അങ്ങിനെയുള്ളവൻ, ഒരു പക്ഷെ, അല്ലാഹുവിന്റെ കോപത്തെ തൊട്ടും അവന്റെ ശിക്ഷകളെ തൊട്ടും ഭയമില്ല എന്ന കാരണത്താൽ, അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമ പരിധികളും വിധി വിലക്കുകളും ലംഘിച്ചേക്കാം.

ഈയൊരു ഇബാറത്ത് വളരെ പ്രാധാന്യമേറിയതാണ്. തീർച്ചയായും ഒരു മുസ്ലിം ഇതിനെക്കുറിച്ചു ചിന്തിക്കേണ്ടതും ഇബാദത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ ഖൗഫും റജാ’അയും മുഹബ്ബത്തും ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത് സഞ്ചരിക്കേണ്ടതുമാണ്.

(ഷെയ്ഖ് അബ്ദുൽ ബാസിത് ഇബ്നു സായദ്‌ അൽ-രൈദി(حفظه الله)-യുടെ “ശർഹ് ലത്വാ’ഇഫുൽ കലിം ഫിൽ ഇൽമ്” എന്ന ദർസിൽ നിന്നും)       

*ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ബ്രാക്കറ്റിൽ ഹുബ്ബ്, ഖൗഫ്, റജാ’അ എന്നിവക്ക് കൊടുത്തിട്ടുള്ള ചെറു-വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ വിവർത്തകന്റെതാണ്.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s